از آنجا که افراد حدود 8 ساعت از زمان خود را در محیط کار سپری می‌کنند، داشتن یک محیط کار مناسب و راحت اهمیت بسیار زیادی دارد. شاید بپرسید محیط کار مناسب دقیقا چگونه محیطی است؟ صندلی و میز راحت و ارگونومیک، تهویه خوب، رنگ‌های ملایم، صدای کم و… همه‌وهمه از مواردی هستند که در بهبود فضای کار تاثیر خواهند گذاشت. یکی از ابعاد داشتن محیط کار خوب و مطلوب، توجه به نورپردازی محیط است. شما می‌توانید با تامین نور کافی تا حد قابل‌توجهی محیط را برای کار ایده‌آل کنید؛ چه در فضای اداره و چه محیط خانه تامین نور مناسب می‌تواند روی بازدهی بهتر شما اثر مستقیم داشته باشد. اگر شما هم می‌خواهید با نورپردازی محیط کار آشنا شوید، تا انتهای این مطلب با کاغذرنگی بمانید.

چرا نورپردازی محیط کار مهم است؟

همان‌طور که گفتیم نور کم، نور زیاد یا محرومیت از نور طبیعی هرکدام می‌توانند به نحوی روی عملکرد کارمندان تاثیر بگذارند. برای مثال نور کم باعث سردرد و افسردگی یا نور زیاد باعث خستگی چشم می‌شود، اما نور مناسب و کافی می‌تواند روحیه بهتری هم به آن‌ها بدهد. همچنین شیوه نورپردازی هم بر صمیمیت و راحتی محیط یا ایجاد فضایی سرد و دلگیر اثر دارد. بنابراین اگر می‌خواهید محیط کاری صمیمی، گرم و راحتی برای کارمندان ایجاد کنید تا بازدهی آن‌ها را هم تحت‌تاثیر قرار دهید، توجه به شیوه نورپردازی فضایی که بین 5 تا 10 ساعت در آن حضور دارند، یکی از حیاتی‌ترین عوامل خواهد بود.

شما می‌توانید به تناسب معماری محیط کار از نورهای مختلفی مانند نور سقفی، نورهای روی زمین، نورهای پنهان و… استفاده کنید. همچنین رنگ نورها مات یا برجسته بودن، شیوه پخش نور و… هم از دیگر مواردی هستند که در نورپردازی و کیفیت و زیبایی بصری آن نقش دارند.

نورپردازی محیط کار

1. دکوراسیون و نورپردازی محیط کار

توجه به امکانات دفتری و عواملی مانند صندلی و روشنایی در باز خورد کارمندان را بسیار مهم است. نورپردازی برای کارمندان از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. زیرا در محیطی با نوری مناسب عملکرد کارمندان بیسار بالاتر از با محیطی با شرایط نور بد است.

قبل از انتخاب منابع روشنایی و تصمیم‌گیری برای نهایی کردن آن‌ها، باید با افرادی که مسئولیت چیدمان و طراحی دکوراسیون دفتر کار را دارند، صحبت کنید تا آن‌ها برنامه‌ریزی دقیقی برای نوع و جایگاه نورها داشته باشند. اگر این کار را انجام ندهید، امکان دارد دچار مشکلات مختلفی مانند پرداخت‌های تکراری و دوباره‌کاری شوید، چراکه در این حالت چراغ‌ها، نورها و لامپ‌ها به صورت تصادفی در هرجای محیط قرار داده خواهند شد. این کار باعث اختلال بیشتر در فعالیت‌های اداری می‌شود. یادتان باشد موقعیت نامناسب منابع نور به اندازه خود نور ضعیف، بد و ناخوشایند است.

نورپردازی محیط کار

2. نورپردازی سقف

نورپردازی سقف یکی از اولین نگرانی‌ها درباره انتخاب چراغ‌های اداری است که اولویت بالایی دارد، چراکه نورهای سقف نسبت به سایر نورپردازی‌ها بیشترین تاثیر را روی کل فضای کار می‌گذارند. اطمینان از این که چراغ‌های بالای سر تابش خیره‌کننده و زننده‌ای ندارند، بسیار مهم است. به عبارت دیگر نورها نباید بیش از حد روشن و آزاردهنده باشند. علاوه‌براین موقعیت چراغ سقف نباید مستقیما بالای میز کارمند باشد، مگر آن که چراغ‌ها به اندازه کافی کوچک باشند تا باعث اذیت کارمندان نباشند.

نورپردازی محیط کار

3. مکمل نورپردازی محیط کار

در قدم بعدی باید نور اصلاحی را به عنوان مکمل اضافه کنید تا بین نور و سایه تعادل حفظ شود. نور اصلاحی به عنوان واسطه بین روشنایی و دمای رنگ در فضای موردنظر کار می‌کند. نور طبیعی بیرون، منبع اصلی نور مورداستفاده در محل کار و صفحه‌های رایانه یا موبایل انواع نورهایی هستند که در محیط کار وجود دارند. شما باید با استفاده از نور اصلاحی یا مکمل رنگ نورهای موجود در محیط و میزات سایه‌ها را به یک نقطه تعادل برسانید. این روشنایی تنظیماتی را ایجاد می‌کند تا کارمندان مجبور به کاهش دید خود نباشند و بتوانند در شرایط بهتر کار کنند.

نورهای خطی در محیط کار

4. نورهای جایگزین نور طبیعی

به طور عمومی همه کارشناسان و متخصصان دکوراسیون توصیه کرده‌اند که تا حد امکان از نور طبیعی روز برای تامین نور محیط کار استفاده کنید. با این حال این روزها پیدا کردن فضاهای اداری که در معرض نور قابل‌ملاحظه روز باشند، پنجره‌های بزرگ و نورگیر داشته باشند و در کل نور طبیعی را در خود جای دهند، برای شرکت‌ها دشوار است. بنابراین باید نورهای جایگزین در محیط کار اضافه کرد که شبیه نور روز باشند. به نظر کارشناسان بهترین نور جایگزین برای محیط کار، نوری با دمای بین 5000 تا 7000 کلوین است.

استفاده از نور طبیعی در محیط کار

5. نور سفید و گرم در محیط

طبق تحقیقات نور روشن‌ و گرمی که بر پایه نور سفید باشد، با انرژی، هوشیاری و احساس بیداری کارکنان ارتباط مستقیم دارد. این نور باعث افزایش عملکرد و بهره‌وری افراد خواهد شد، در حالی که چراغ‌های کم نور باعث خواب‌آلودگی، حس کسالت و بی‌حالی افراد حاضر در محل می‌شود. با توجه به این نکته بهترین راهکار ااین است که بین نورهای زرد و سفید موجود در نورپردازی محیط کار تعادل مناسبی پیدا کنید و ترکیبی از هر دو رنگ را در فضا به کار ببرید. اگر می‌خواهید به شکلی از نورهای کم در محیط استفاده کنید، بهتر است محیط استراحت، تفریح و غذاخوری را برای این کار انتخاب کنید تا فضای آرام‌تری ایجاد شود.

نورپردازی محیط کار

6. ممنوعیت لامپ‌های فلورسنت

امروزه بسیاری از دفاتر برای صرفه‌جویی در هزینه از چراغ‌های فلورسنت استفاده می‌کنند، اما این یک انتخاب حرفه‌ای و هوشمندانه نیست. هرچند روشنایی فلورسنت می‌تواند گزینه‌ای ارزان‌تر برای دفاتری باشد که دنبال کاهش هزینه‌ها هستند، اما استفاده از چنین نوری می‌تواند سلامت و آرامش کارمندان را به خطر بیاندازد. چراغ‌های فلورسنت روشنایی زیاد، زننده و خیره‌کننده دارند. به همین دلیل برای کارمندانی که چشم حساس یا زمینه میگرن دارند، نامناسب هستند. اگر افرد به مدت طولانی در معرض این نور قرار بگیرند، در الگوهای خواب و تمرکزشان اختلال به وجود می‌آید می‌شود. بنابراین تا حد امکان باید از چنین چراغ‌هایی اجتناب کرد.

نورپردازی محیط کار

7. چراغ‌های مطالعه در نورپردازی محیط کار

چراغ‌های مطالعه یکی از بهترین گزینه‌ها برای کیفیت کار کارمندان هستند. گاهی ممکن است روشنایی بالای سر و لامپ‌های سقفی بهترین گزینه پیش رو نباشند، در چنین حالتی روشنایی چراغ مطالعه می‌تواند شرایط را بهتر کند. چراغ‌های کار اندازه کوچکی دارند و مزیت آن‌ها این است که هر کارمندی می‌تواند آن‌ها را تناسب نیاز خود به کار بگیرد تا فضای پیرامون خود را روشن کند. بنابراین این چراغ‌ها می‌توانند نور متمرکز را فقط در جایی که کارمندان به آن‌ها نیاز دارند، فراهم کنند. همچنین استفاده از چنین چراغ‌هایی به کارمندان این امکان را می‌دهد تا مکان و شیوه استفاده از نور دلخواه خود را کنترل کنند.

نورپردازی محیط کار

8. نورهای گرم و سرد تلفیقی

به طور کلی دو نوع نور داریم، یکی گرم و دیگری سرد. اگر شما بخواهید در نورپردازی محیط کار فقط از نور گرم استفاده کنید، کارمندان بعد از مدتی خسته و بی‌روح خواهند شد. نورهای گرم به ویژه در محیط‌های کاری کوچک انتخاب نادرستی است. از طرفی اگر کاملا از نور سرد استفاده کنید، بی حوصلگی و بی‌حسی را در کارمندان تقویت می‌کنید. پس بهترین کار این است که با ترکیب این دو رنگ محیطی شاد و مفرح برای کار و کامندان خود ساخته باشید.

نور و نورپردازی

9. نورپردازی محیط کار در بخش‌های جداگانه

هریک از قسمت‌های مختلف دفترهای کار به نورپردازی جداگانه‌ای نیاز دارند. مکان‌هایی مانند اتاق گفت‌وگو، جلسات، اتاق استراحت، غذاخوری و… می‌توانند نور کمتری داشته باشند، چرا که در این اتاق‌ها کارهای روی میز کمتر هستند. بنابراین اتاق‌هایی با نور نسبتا کمتر را به این مکان‌ها اختصاص دهید. این به آن معنا نیست که اتاق‌های مربوط به این کاربری‌ها نور کم داشته باشد، اتفاقا این بخش‌ها می‌توانند قسمت‌های مهم دفتر کار باشند که گفتگوهای مهمی در آن‌ها برگزار می‌شوند. بنابراین لازم است ضمن توجه به نور این اتاق‌ها، حساسیت زیادی روی نور زیاد آن‌ها نداشته باشید.

نورپردازی محیط کار

10. سایه‌ها و نورهای مکمل

همیشه این نکته را داشته باشید، هر جایی که نور وجود دارد، مقداری سایه نیز وجود خواهد داشت. بنابراین مهم است دقت کنید سایه‌ها در کجا به وجود خواهند آمد. با توجه به این مورد می‌توانید وسایل نوری را بالاتر یا نزدیک به ایستگاه‌های کاری قرار دهید تا سایه‌های کمتری ایجاد شود. توجه به این مورد به ویژه درباره چراغ‌های کاری که کوچک‌تر و زاویه‌دار هستند، اهمیت بالایی دارد، چراکه از ایجاد سایه‌های ناخواسته جلوگیری می‌شود. در نتیجه می‌توان گفت موقعیت‌یابی در چنین شرایطی از حداکثر اهمیت برخوردار است و ممکن است به استفاده از نورهای اصلاحی برای برطرف کردن سایه‌های مزاحم نیاز پیدا کنید.

نورپردازی محیط کاری

11. نورپردازی محیط کار در روزهای بارانی

در روزهای بارانی، برفی یا ابری که در طول روز نور کم‌تری در محیط بیرون جریان دارد، طبیعتا محیط کار کمی تاریک‌تر به نظر می‌رسد. در چنین حالتی بهتر است برای روشنایی محیط کار از نورهای گرم استفاده کنید. البته در چنین شرایطی وجود نور کم چندان مشکلی ندارد، به شرط آن که تنها برای مدت کوتاهی باشد. مثلا برای یک روز و چند ساعت مشکل چندانی برای کارمندان پیش نمی‌آید.

اما در روزهای تاریک‌تر، مانند زمستان یا فصل باران، هنگامی که نور خورشید در خارج از فضای کار کمتر است، نور فضای داخلی باید کمی بیشتر و گرم‌تر از حد معمول باشد تا نور از دست رفته در فضای خارجی را جبران کند. این نورپردازی محیط کار برای کارمندان مفید خواهد بود، زیرا وجود نور جایگزین به بالا نگه داشتن سطح انرژی افراد کمک خواهد کرد. حفظ روشنایی همچنین ریتم شبانه‌روزی بدن را حفظ کرده و از برهم خوردن الگوی خواب در طولانی مدت جلوگیری خواهد کرد.

نورپردازی در روزهای بارانی

12. نورهای اظطراری

یکی دیگر از مولفه‌های روشنایی در هر مکان عمومی توجه به نورهای ایمنی و خروجی است. چراکه این نورها در شرایط اضطراری و بحران مهم‌ترین عامل هدایت افراد خواهند بود. بنابراین در صورت خرابی این نوع نورها، باید سریع تعویض شوند و همیشه روشن باشند. در صورت هنگام وقوع حادثه کارمندان می‌توانند از این نورها استفاده و مسیر خروج را بهتر پیدا کنند.

نورپردازی محل های اظطراری

13. نورهای LED

مشکل دیگری که با نورپردازی محیط کار قدیمی و به ویژه CFL ایجاد می‌کند، صدای وزوز تکراری است. این صدای آزاردهنده می‌تواند بسیار تحریک‌کننده و منحرف‌کننده باشد. پس بهتر است اطمینان پیدا کنید که چنین چراغ‌هایی به سرعت با چراغ‌های LED جایگزین می‌شوند و چنین مشکلاتی را برای کارمندان ایجاد نمی‌کنند. توصیه می‌کنیم تمام چراغ‌های فضای اداری LED باشند تا عملکرد بهینه و استفاده بیشتر داشته باشند.

نورپردازی مناسب

14. نورپردازی محیط کار برای زیبایی بصری

یادتان باشد روشنایی اداری فقط به روشنایی بالای سر یا میز تحریر محدود نمی‌شود. نورپردازی برای جذابیت بصری نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد، به ویژه در دفاتر سازمانی که شرکت‌ها دوست دارند مراجعه‌کنندگان در نگاه اول تحت‌تاثیر محیط قرار بگیرند. با روشنایی خوب می‌توانید به بسیاری از این موارد دست پیدا کنید. چراغ‌های LED با کیفیت خوب در اشکال مختلف در بازار وجود دارند که می‌توانند در سالن‌های بازدیدکننده، لابی، اتاق انتظار و… برای روشنایی بیشتر استفاده شوند.

نورپردازی محیط کار

15. نورپردازی محیط خارجی

کنار توجه به نورپردازی داخلی برای محیط‌های اداری، نورپردازی فضای باز یکی دیگر از مواردی است که باید به خاطر بسپارید. بسیاری از دفاتر فضای وسیعی در خارج از ساختمان اداری دارند. فضاهایی مانند حیاط، اتاق سیگار، پارکینگ، راهروها، قسمت ورودی و خروجی و… . شما باید برای این بخش‌ها هم نورپردازی مناسبی در نظر بگیرید تا ایمنی کارکنان را حین تردد در این بخش‌ها تامین کنید.

فضای حیاط در محیط کار

16. کنترل نور طبیعی زیاد

در صورتی که دفتر شما بیش از حد در معرض نور آفتاب قرار بگیرد، که البته یک اتفاق نادر است، می‌توانید از پرده و صفحه برای فیلتر نور اضافی استفاده کنید. این پرده‌ها نباید بیش از حد ضخیم باشند، بهتر است رنگی مناسب با سایر دکور محیط داشته باشند و البته باعث حواسپرتی کارمندان نشوند. اگر دفتر شما بیش از حد نورگیر و روشن است، می‌توانید چند صفحه خورشیدی در محیط کار یا روی بام قرار دهید تا از انرژی خورشیدی استفاده کنید. امروزه بسیاری از شرکت‌ها در حال حرکت سمت گزینه‌های سازگار با محیط زیست و صرفه‌جویی در مصرف انرژی برای منابع برق، گرمایش و روشنایی هستند.

نورپردازی و پرده

17. نورپردازی محیط کار به تناسب نوع کار

نورپردازی باید با نوع وظیفه موردنیاز هم مطابقت داشته باشد. اگر قرار است گروهی از افراد کاغذبازی زیادی انجام دهند یا مثلا مطالعه جدی داشته باشند، طبیعتا به نور مستقیم و روشن نیاز خواهند داشت؛ چراکه کارمندان در نور کم نور برای دیدن مشکل پیدا کرده و به منابع نور اضافی نیاز دارند. در عوض کارمندی که روی سیستم رایانه‌ای کار کند، از صفحه سیستم خود نور زیادی می‌گیرد، پس بهتر است در محیط نور کمتری داشته باشد. استفاده از منابع نوری روشن‌تر به چشم کارمند آسیب رسانده و باعث فشار به چشم او می‌شود.

نورپردازی در محیط کار

18. روشنایی کف اتاق‌ها

روشنایی کف یکی از ایده‌های مناسب برای نورپردازی محیط کار است که کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد. شاید بسیاری از دفاتر استفاده از این نوع نورپردازی را مطلوب ندانند. زیرا از نظر خیلی افراد این شیوه نورپردازی غیر ضروری به نظر رسیده و هزینه‌های آن بالا است، اما اگر شرکت بخواهد روی گزینه‌های روشنایی سفارشی برای کارمندان در محیط کاری متمرکز شود، موضوعی است که باید مورد توجه قرار گیرد. برای مثال خیلی سمت‌های کاری به نور بیشتر و ویژه‌تری نیاز دارند.

نورپردازی کف اتاق ها

19. دفاتر بزرگ

اگر فضای اداری وسیع و گسترده بوده و چندین مسیر و راهرو داشته باشد، شما می‌توانید برای کف، راه‌پله یا در امتداد دیوارها هم نورپردازی‌های ویژه‌ای را در نظر بگیرید تا به عنوان راهنمای افرادی که از دفتر عبور می‌کنند، مورد استفاده قرار بگیرد. این نوع روشنایی همچنین یک سبک شیک، زیبا و خاص را به فضای اداری اضافه می‌کند که جذابیت ویژه‌ای دارد.

نورپردازی محیط کار

20. سیستم کنترل روشنایی

اگر برای نورپردازی محیط کار هزینه زیادی کرده‌اید و حالا نگران سلامت و ایمنی این وسایل، تجهیزات و سیستم‌ها هستید، یکی از بهترین راهکار‌ها برای شما در نظر داشتن یک سیستم مرکزی برای کنترل روشنایی بخش‌های مختلف دفتر است. با وجود چنین سیستمی همه کارمندان به روشن یا خاموش کردن نورهای مختلف دسترسی نداشته و همه موارد تنها توسط یک یا چند فرد مشخص تنظیم و بررسی می‌شود.

نورپردازی محیط کار

نورپردازی در محیط کاری یکی از نیازهای اساسی هر دفتر و اداره است که باید با دقت هر چه تمام‌تر به آن رسیدگی کرد. با کمی توجه به این نکته می‌توانید تاثیرات مثبت آن را روی عملکرد کارمندان، بهبود انرژی محیط و زیبایی هرچه بیشتر دفتر کار ببینید. همچنین توجه به رنگ دیوار مناسب اتاق کار از دیگر مواردی است که می‌تواند هم محیط را زیباتر کند و هم روی عملکرد افراد تاثیر بگذارد. پس اگر می‌خواهید دفتری حرفه‌ای داشته باشد، این مورد را هم در نظر بگیرید. شما می‌‌توانید تجربیات و نظرات خود درباره این موضوع را با ما میان بگذارید.