معمولا داستان‌های بلند و کوتاه که در فضایی واقعی و با هدف نمایش شرایط نوشته می‌شود، گاها اطلاعات خوبی برای فهمیدن شرایط آن جامعه در اختیار انسان قرار می‌دهند. کلمه‌ها همیشه بهترین گزینه برای نشان‌ دادن حقایق و نتیجه کنش‌های ما به خودمان بوده و هستند. مخصوصا زمانی‌ که این کلمه‌ها به قلم فردی منصف و توانا مثل جلال‌آل‌احمد نوشته شوند. در این مطلب از کاغذ رنگی قصد معرفی کتاب سه تار جلال را داریم. با ما همراه باشید تا یکی از بهترین آثار وی را بشناسید.

مختصری از زندگی‌نامه جلال‌آل‌احمد

45 سال سن برای رشد و اثرگذاری بر یک جامعه، سنی کم و البته جالب‌توجه است. هیچکس همتای جلال‌آل‌احمد که در سن 45 سالگی با موج‌های زیادی در جامعه روبه‌رو شده و تجربیات بسیاری بدست آورده، نیست. این نویسنده توانا متولد سال 1302 روستای طالقان، پسر عموی سید محمود طالقانی، روحانی روشنفکر دوران انقلاب است.

زندگی جلال مانند بسیاری از هم دوران خود با جریان‌های سیاسی و تفکرات سخت و اعتقادهای افراطی، دست‌خوش تغییرات زیادی بود؛ اما هیچ‌یک از این‌ها باعث نشد وی از هدف و علاقه خود یعنی نوشتن دست بردارد.

نقد و بررسی کتاب سه تار

نثر و نوع نوشته‌های کتاب سه تار

سه تار یکی از کتاب‌های بی‌نظیر جلال‌آل‌احمد در قالب داستانک‌های کوتاه است. نام کتاب از اولین داستان در این مجموعه گرفته شده که می‌توان آن را چکیده‌ای از کل حرف آل‌احمد در آن‌جا دانست. نوشته‌های سه تار به صورت ساده و تا حدی نزدیک محاوره به نگارش درآمده‌اند. او که استاد توصیفات ذهنی و خالق بسیاری از شخصیت‌های دنیای کلمه است، در این کتاب با ایجاد فضاهای واقعی بین افراد جامعه، روابط آن‌ها را بی‌پرده نمایان می‌کند و خواننده را وادار به فکر درباره آن‌ها. شخصیت‌های داستانی وی می‌توانند در یک خانواده، گروه دوستانه، هم محلی و… باشند و جلال به قصد نشان‌دادن رفتارهای اشتباه آنان و نتایجش، این داستان‌ها را می‌نویسد.

نقطه قوت کتاب چه چیزی است؟

نقطه قوت کتاب را می‌توان نقطه قوت نویسنده نیز دانست. همان‌طور که گفتیم جلال‌آل‌احمد یکی از بهترین نویسنده‌ها در زمینه خلق فضاهای ذهنی است. او شخصا جزییات فضا مثل لباس، رنگ، شکل، دیوار و… را به زیبایی مشخص می‌کند. جلال قصد دارد با نشان دادن شرایط جامعه، اخلاق و سبک رفتاری مردم، زشتی‌ها و زیبایی‌های دنیای آن زمان و… مردم را به تفکر درباره رفتار‌های خود وادار کند. این یکی از بهترین نقطه قوت‌های کتاب است. طبیعتا زمانی‌که شما شرّی را می‌بینید سعی می‌کنید آن را اصلاح کنید. چنین تصوری که این کتاب جامعه را به زشت و زیبا و سیاه و سفید، تقسیم می‌کند، صحیح نیست. جلال‌آل‌احمد دنیا را کل و زیبایی و زشتی را جزییات تشکیل‌دهنده آن نشان می‌دهد.

نقطه ضعف کتاب سه تار چیست؟

کتاب سه تار مانند اغلب کتاب‌ها و قلم جلال‌آل‌احمد تلخی خاصی در نهان دارد. نوشته‌های هر نویسنده از فکر او نشات می‌گیرد و احساساتش را هم با آن‌ها ترکیب می‌کند. این احساسات در ذهن جلال تلخ است، به‌طوری که به‌سختی می‌توان در آن‌ها امید یافت. مثلا در کتاب مدیر مدرسه توصیفات جلال از جزییات به‌نحوی است که شما همه چیز را بد، سخت و تلخ درک می‌کنید. البته توجه به این نکته که بسیاری از داستان‌های او همین شرایط را می‌طلبد هم جالب‌توجه است. مثلا زمانی که نویسنده می‌خواهد شما را ترغیب به اصلاح اخلاق بدتان کند، نمی‌تواند آن‌ها را خوب بداند، زیرا هدف خودش را نقض و از بین ‌می‌برد.

نقد و بررسی کتاب سه تار

چه انتظاری باید از کتاب سه تار داشت؟

اول از همه شما باید بدانید که داستان‌های کتاب، طبق شرایط جامعه گذشته ایران نوشته شده و تعدادی از آن‌ها درحال‌حاضر تغییر کرده است، اما توجه داشته باشید متاسفانه اغلب جرایم مربوط به خانواده و جامعه کنونی، ناشی از مشکلاتی است که در همین کتاب از آن‌ها به سیاهی یاد می‌شود. تعصب در دین، اخلاق بد پدر خانواده، ضرب و شتم، دزدی و… بعضی از این سیاهی‌ها است که جلال در غالب داستان‌هایی نتیجه آن‌ها را بیان می‌کند.

از این رو می‌توان کتاب سه تار را یک مقاله جامعه شناختی نیز دانست. در آخر می‌توانیم برای شما آرزوی خواندن این کتاب و دیگر کتاب‌های جلال را داشته باشیم. بالاخره او یکی از نویسنده‌های برجسته معاصر کشور ماست و حضور چشمگیری در این عرصه داشته است. اگر به داستان‌های عاشقانه علاقه‌مند هستید، می‌توانید کتاب من پیش از تو را نیز مطالعه کنید. همچنین نظرات خود را درباره کتاب سه تار با کاربران کاغذ رنگی در میان بگذارید.